Perex: Mikrobiom jelitowy odgrywa kluczową rolę w naszym zdrowiu. Wpływa na odporność, trawienie, procesy zapalne, a nawet samopoczucie psychiczne. Oprócz diety, snu i stylu życia coraz częściej mówi się o kolejnym czynniku, który może wpływać na mikrobiom – świetle. Współczesne badania wskazują, że terapia światłem czerwonym i podczerwonym (tzw. fotobiomodulacja) może oddziaływać nie tylko na komórki ludzkiego ciała, ale pośrednio także na mikrobiom. Jak to możliwe?
Treść
- Czym jest mikrobiom i dlaczego jest tak ważny
- Jak mikrobiom i organizm komunikują się ze sobą
- Co się dzieje, gdy mikrobiom jest niezrównoważony
- Jak w to wchodzi terapia światłem
- Czym jest fotobiomika
- Co z tego wynika w praktyce
- Wnioski
- Źródła naukowe
Czym jest mikrobiom i dlaczego jest tak ważny?
Mikrobiom to zbiór mikroorganizmów, które żyją głównie w naszych jelitach. Bakterie te:
pomagają trawić pokarm
uczestniczą w tworzeniu ważnych substancji
komunikują się z układem odpornościowym
wpływają na stan zapalny i równowagę energetyczną organizmu
Jeśli mikrobiom jest w równowadze, organizm funkcjonuje wydajniej. Jeśli jest zaburzony (tzw. dysbioza), może to wiązać się ze zmęczeniem, stanami zapalnymi, osłabioną odpornością lub długotrwałym stresem.
W jaki sposób mikrobiom i organizm komunikują się ze sobą?
Jelita nie są organem izolowanym. Komunikują się z resztą ciała na kilka sposobów:
przez układ odpornościowy
za pomocą dróg nerwowych (np. nerw błędny)
poprzez substancje wytwarzane przez bakterie
Jedną z najważniejszych grup tych substancji są krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które pomagają utrzymać zdrową błonę śluzową jelit i łagodzą stany zapalne. Kiedy mikrobiom nie funkcjonuje prawidłowo, mechanizmy ochronne słabną.
Co się dzieje, gdy mikrobiom jest niezrównoważony?
Brak równowagi mikrobiomu może zaburzyć barierę jelitową, zwiększyć obciążenie organizmu stanem zapalnym, wpłynąć na układ nerwowy i psychikę, obciążyć odporność i metabolizm. Dlatego obecnie poszukuje się nowych sposobów wspierania mikrobiomu – nie tylko poprzez dietę, ale także pośrednio poprzez inne systemy regulacyjne organizmu.
Jak w to wpisuje się terapia światłem?
Fotobiomodulacja wykorzystuje światło czerwone i podczerwone, które przenika do tkanek i wpływa na procesy komórkowe. Głównym celem nie są same bakterie, ale komórki ludzkiego ciała – a konkretnie ich centra energetyczne, mitochondria.
Kiedy komórki działają wydajniej:
lepiej gospodaruje energią
radzą sobie ze stresem
wspomagają regenerację
tworzą środowisko, które jest bardziej stabilne dla mikrobiomu
Innymi słowy: światło nie oddziałuje bezpośrednio na bakterie, ale tworzy lepsze warunki dla równowagi w organizmie, w której mikrobiom może się rozwijać.
Czym jest fotobiomika?
Termin naukowy „fotobiomika” opisuje związek między światłem a mikrobiomem. Badania (jak dotąd głównie eksperymentalne) pokazują, że reżim świetlny może wpływać na skład mikrobiomu, zmiany w organizmie wywołane światłem mogą mieć wpływ na środowisko jelitowe, a światło może pośrednio wpływać na procesy zapalne i metaboliczne. Dziedzina ta jest wciąż w fazie rozwoju, ale potwierdza, że światło jest ważnym sygnałem biologicznym – nie tylko dla naszego mózgu, ale także dla wewnętrznej równowagi organizmu.
Co z tego wynika w praktyce
Zdrowy mikrobiom nie jest wynikiem jednego czynnika, ale współdziałania wielu czynników:
wysokiej jakości żywności,
wystarczającej ilości ruchu,
snu i radzenia sobie ze stresem,
a także wspierania regeneracji komórek.
W tym kontekście terapia światłem wydaje się być dodatkiem, który może pomóc organizmowi lepiej radzić sobie ze stresem i utrzymać równowagę wewnętrzną.
Wnioski
Mikrobiom jelitowy jest obecnie postrzegany jako aktywny system, który współdecyduje o równowadze między zdrowiem a patologią – poprzez metabolity, cytokiny i ścieżki nerwowe. Z punktu widzenia „profilaktyki” kluczowe znaczenie ma utrzymanie eubiozy (równowagi mikrobiologicznej) i integralności bariery jelitowej. W tym kontekście PBM jawi się jako potencjalnie interesujące narzędzie, które może wpływać nie tylko na nasze komórki, ale także na ekosystem mikrobiologiczny i powiązaną komunikację systemową w organizmie.
Źródła naukowe
1. Qin J, Li R, Raes J, et al. Katalog genów mikroorganizmów jelitowych człowieka opracowany na podstawie sekwencjonowania metagenomicznego
.
Nature 2010;464:59–65. Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20203603/
microbiota.
2. Jandhyala S, Talukdar R, Subramanyam C, Vuyyuru H, Sasikala M, Reddy D. Role of the normal gut World J Gastroenterol
https://www.wjgnet.com/1007-9327/full/v21/i29/8787.htm
3. Sekirov I, Russell SL, Antunes LCM, Finlay BB. Gut microbiota in health and disease. Physiol
Rev 2010;90:859–904. Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20664075/
4. Leone V, Gibbons SM, Martinez K, et al. Effects of diurnal variation of gut microbes and high-
-fat feeding on host circadian clock function and metabolism. Cell Host Microbe 2015;17:681
689.
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25891358/
5. Kau AL, Ahern PP, Griffin NW, Goodman AL, Gordon JI. Human nutrition, the gut microbiome,
and immune system: envisioning the future. Nature 2011;474:327. Źródło:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21677749/
6. Tilg H, Kaser A. Gut microbiome, obesity, and metabolic dysfunction. J Clin Invest
2011;121:2126–2132. Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21633181/
